Білім берудің негіздері

Білім берудің негіздері
Әбдіқожа Нарқыз, Артикуляциялық гимнастика


Артикуляциялық гимнастика

Мақала авторы: Әбдіқожа Нарқыз
Жұмыс орны: Жамбыл облысы, Шу ауданы, Төле би ауылы Мұқағали Мақатаев атындағы тірек мектебі
Лауазымы: логопед
Жариялану мерзімі: 23.03.2016


Мақсаты:

Баланы түзету жұмысына ынталандыру, саналы түрде тапсырмаларды орындауға үйрету, зейін, тындау, ойлау қабілетін дамыту.

Арнайы логопедиялық тапсырмаларға қарай артикуляцияны дұрыс қалыптастыру, дыбысты қабылдау, ажырата білуін дамыту.

Фонематикалық қателікті түзету.

Көрнекіліктер: тіл, ерін қимыл жаттығуда қолданылатын, тіл  қимыл суреттері, аталған заттар бейнелері.

 Сабақ барысы:

І. Ұйымдастыру:

мұғалім ,   оқушы

— Сәлеметсіңдер ме?

— Көңіл -күй қалай?

— бүгін қандай күн?

— Сәлеметсіз бе?

— жақсы

аптаның бірінші күні.

ІІ. Жаңа сабақ:

Артикуляциялық жаттығуларды дұрыс қалыптастыру үшін арнайы жаттығулар қолданылады. Жаттығулар қойылатын дыбысқа байланысты жүйеленеді және ерін, тіл қимылдарын, қалпын дағдыландыруға бағытталады. Балаларды қызықтыру үшін және жаттығуды ойларына сақтап қалу үшін әр жаттығу әртүрлі атпен аталады.

«Күрекше» – жалпақ тілді шығарып астыңғы ерінге ұстап тұру керек. Бірнеше рет қайталау керек.

«Ине» -ауызды кең ашып тілді алға қарай жіңішкертіп шығарып 10-15 секунд ұстап тұру керек.

«Төбешік немесе жота» – ауызыңды жартылай ашып, тілдің екі жақ шетін жоғары азу тістерге жапсырып, тілдің ұшын астыңғы тіске тіреп ұстау.

«Түтікше» – жалпақ тілді ауыз қуысына шығарып, тілдің бүйір жақтарын көтеріп түтікшеге үрлеу. Жаттығуды жайлап жасау керек.

«Ожау» – ауызды кең ашып, жалпақ тілді көтеріп жоғары тістерге созып, бірақ тигізбей ұстап тұру керек.

«Сағат тілі» – тілді жіңішкертіп ұстап оңға, солға жайлап қозғау керек. Осылай санап отырып 15-20 рет қайталау керек.

«Саңырауқұлақ» -ауызды кең ашып, тілді таңдайға жапсыра ұстап тұрып төменгі жақты басып ауызды кең ашып ұстау.

«Алтыбақан» – жіңішке тілді ауыздан шығарып біресе мүрынға созып, біресе иекке созу жаттығуды жасағанда ауыз ашық болу керек. Осылай 10-15 рет қайталау керек.

«Тәтті тосап» – жалпақ тілді шығарып жоғары ерінді жалап, тілді ауыз қуысына тереңірек апару. /15 рет қайталау/.

«Тоқылдақ» – ауызды кең ашып тілдің ұшымен жоғарға альвеолоға немесе таңдайға жиі-жиі соғылғандай қимыл жасау керек.

«Аттын шабуы» – ауызды кең ашып тілді таңдайға жапсыру – айыру немесе таңдай қағу.

Аталған жаттығулардан тек әр дыбысқа керекті жаттығулар алынады.

Дыбыстарды қою кезеңі фонемаларды дұрыс айтылуын алғашқы қалыптастыру қою кезеңі

ІІІ. Сергіту сәті:

Оқушылар бұл жаттығуларды орындау барысында ауызымыз шаршайды, сондықтан да  терен тыныс алу жаттығуларын орындап дем алып аламыз.
Кеудемізге ауа толтырамыз 1-2-3, енді барлығын шығарамыз. 5 рет қайталаймыз.

     IV.Сабақты бекіту: Біз сабақта қандай жаттығуларды орындадық.  Естерінде  қандай жаттығулар қалды, соларды орындап көрсетіндерші.

Комментарии