Білім берудің негіздері

Білім берудің негіздері
Жартынова Жанар, Білім берудегі коучинг – келешектегі аймақ


Білім берудегі коучинг – келешектегі аймақ

Мақала авторы: Жартынова Жанар
Жұмыс орны: ББЖ ҚБАРИ
Лауазымы: оқытушы
Жариялану мерзімі: 25.01.2017


Біз адамдарды олардың алдағы шығармашылықтарының тиімділіктеріне қарай емес, олардың потенциалына сүйене отырып түсінуіміз керек.
Джон Уитмор

Кембридж университеті бағдарламасының деңгейлік курстарында коучингті тәжірибеде жүргізу аса қиыншылық тудыра қоймас дедік, өйткені Қазақстан Республикасының педагог қызметкерлерінің потенциалы өте жоғары: олар оқыту технологияларымен таныс, теориялық білімдері өте жоғары деңгейде, үнемі әр түрлі курстарда өздерінің біліктіліктерін арттырып тұрады. Бірақ та теорияны тәжірибелерінде жүйелі қолданбағандықтан да технологиялар оқу үрдісінде сапа бермейді, мұғалімдер сол қалпы сабақта «оқытады, тәрбиелейді, дамытады», ал балалар тек қана объект болып қалып отыр. Оның үстіне, мектептегі көптеген іс-шаралардың саны, алдын ала дайындалған ашық сабақтарды еске түсіреді, педагогикалық тәжірибелерін дамытуға аз бағытталған, мұғалімдер ортасы өзара әрекеттестік жоспарында шектелген ортада қалып отыр.
Деңгейлік курстың материалдарын оқи отырып, тренерлік тәжірибеде, коучиг үрдісінің мағынасына үңілген сайын-өз тәжірибемізбен біліміміздің жеткіліксіз екенін түсіндік. НЕГЕ нақ осы коучинг қиындық тудырғанын түсінгіміз келді. Бәрін саралай келе біз мынадай шешімге келдік, біріншіден, Қазақстандық мектептерде мұның алдында тәжірибеде болған жоқ; екіншіден, ол жақыннан бері ғана білім беру жүйесінде қолдана бастады; үшіншіден, коучинг тәжірибесі негізінен шет елдік әдебиеттерде сипатталған, сондықтан да ақпараттар өте аз; ал төртіншіден, бұл тәжірибені өзіміздің басымыздан өткізіп көруіміз керек, сараптама жасап, бізге қажеттісін тауып бағалауымызға уақыт қажет.
Шындығын айтқанда, біздің басымызға аз таяқ тиген жоқ, тыңдаушылардың көмегімен коучингке байланысты көптеген сұрақтарға жауап таба алдық. Алғашқы сұрақ «Маған мұның қажеті не?» — мұғалімдер ортасында үнемі болатын – «онысыз да үнемі жиналыс, педкеңес, кеңес-жиналыс, аттестация – ал енді тағы БҰЛ». Бірақ та педагогтар коучинг үдерісімен жақын таныса отырып, оның қаншалықты педагогикалық тәжірибені дамытатынына және де байыта түсетініне көздері жете бастады.
Коучинг – бұл тек қана басқару әдісі және адамдармен қарым-қатынас, ойлау амалы немесе тәртіп стилі емес, бұл әр түрлі шығармашылықтың түрін тиімді ұсынатын өзіндік философия. Өзінің кәсіби қабілетін көрсете біледі және жаңаша ізденістегі мұғалімдерге қажетті мүмкіндік, бірақ та бұл әлсіз кәсіби сапа, өйткені тиімді өзара қарым-қатынасты және де өзін таныстыруды үйрену қажет. Коучинг әдісі бұл дағдыларды қалыптастырып қана қоймайды, сонымен бірге өзіндік педагогикалық әдісті дамытуға мүмкіндік тудырады.
Білім беру жүйесіне коучингті тәжірибеге енгізгенде біз бірқатар қиындықтарға кездесеміз:
• негізін түсінбеушілік және де корпоративтік мәдениеттің мәні;
• мақсатты бағалаудағы анықтылықтың кемшіліктері және де оған жетудің мүмкіндіктері;
• білім беру үрдісіне қатысушылардың басқалармен жұмыстық қарым-қатынастарын орната білмеуі;
• ескірген әдістемелерге бағыттау, бүгінгі жағдайға тиімді еместігі.
Білім берудегі коучинг – келешектегі аймақ. Міне жүздеген жылдар бойы барлық білім беру жүйесіндегі оқытушылар бірдей дәстүрлі жұмыс жасады. Коучинг білім беру жүйесіне реформа жасауға көмектесе ала ма? Коучингтің тәлімгерліктен айырмашылығы, жүргізуші әрқашанда мақсатты визуалдандырады және қоя алады, жетістікке жетудің жолын өзі анықтайды. Коучинг – тәлімгерлікке қарағанда, өте қысқа мерзімді үрдіс. Психоаналитик өткенге қарайды және де оның жаңа мүмкіндіктері мен проблемаларын іздейді, ал коучинг болашаққа бағдарланған, келешекте жетістікке жетіп және де ілгерілеу үшін ресурстарды анықтайды. Кеңесші кеңес береді, өзінің тәжірибесіне және де нақты аймақтардағы біліміне сүйенеді, ал коуч қамқоршысының өзін ізденуге шығарады. Тренерлік іс-әрекет нақты дағдылардың жиынын дамытуға бағытталған, ал коучтың іс-әрекеті – жеке тұлғалық даму.

Комментарии