Мамандығым мақтанышым

Мамандығым мақтанышым
Хайрушев Нурлан Адильбекович, Қазіргі заман талабына сай мұғалім қызметінің өзгеруі


Қазіргі заман талабына сай мұғалім қызметінің өзгеруі

Мақала авторы: Хайрушев Нурлан Адильбекович
Жұмыс орны: А.Оразбаева атындағы ОЖББМ
Лауазымы: Мұғалім
Жариялану мерзімі: 04.01.2017


«Ұстаз – деген мен үшін ұлы сөз. Күн сайын осыншама шәкірттерінің жүрегіне жол тауып, біліммен сусындатып, ізгілік нұрын төгуге ұмтылатын жылы жүзді жан» — деп, өзімнің шәкіртім Қойшыбаев Мерген ұстаз туралы өзінің ойын осылайша шертеді.

Иә, Ұстаз өмірдің шуағы мен нәрін себуші, берілмес қамалдардың алыбы. Мен де ұстаз шәкірті, ұстаз тілегі, ұстаз жүрегі, қазіргі таңда сол ұстаздарымның жолын қуушы, сол жолды жалғастырушымын. «Ұстаз» – деген бес әріпке қаншама маман иесі сыйып тұр десеңші. Бірақ, кешегі мен дәріс алған ұстазға қойылған талап пен қазіргі ұстазға қойылып отырған талаптар бірдей деп айтуға болмайды. Кешегі ұстаздың басты мақсаты алдындағы отырған шәкірттерін сауаттандыру мен тәрбиелеу болса, қазіргі ұстаздың мынау аумалы – төкпелі замандағы адам ретіндегі, мұғалім ретіндегі миссиясы – маңайындағы адамдардың, алдарындағы оқушылардың ішкі сезімін оята білу. Мұндай жауапты да ауыр жүк арқалап жүрген ұстаздардың ішкі жан дүниесі мен сыртқы бет – бейнесінде үйлесімділік, сауаттылық, жарасымдылық болу қажет деп олаймын.

Адам баласының әрбір іс — әрекетінің технологиясы ойластырылып, техника құралдарымен алмастыру мүмкіндіктеріне жетіп отырғанымыз, біздің сатысы ең жоғарғы белестеріне жеткендігіміздің бірден – бір куәсі. Бүгінгі мұғалім осы заманға лайық па?

Жалпы мұғалім бейнесін суреттейтін болсам, ол біріншіден 45 минуттың қожайыны; екіншіден мектеп, аудан көлеміндегі барлық іс – шаралардың ұйымдастырушысы; үшіншіден барлық тексерудің соңғы нүктесі.

Бүгінгі мұғалімге тек пән мұғалімі ретінде баға беру немесе пән мұғалімі ретінде қабылдау, оның жұмысы тек сонымен ғана шектеледі деп айту олқылық көрсетеді. Өйткені қазіргі мұғалім – оқытушы, мұғалім – оқулық авторы, мұғалім – технолог, мұғалім – іздендіруші, мұғалім – дамытушы, мұғалім – тұлға қалыптастырушы, мұғалім – жаңа ақпарат таратушы. Қазіргі кезде мұғалім оқушының өздік білім алуға, ойлауға, әртүрлі мәселелерді үңіле қарауына, оны шешу жолдарын табуға, өздік даму жолын анықтауға бағыт – бағдар беруші. Сонымен қатар қазіргі таңда шәкірттердің білім алуымен, ұстаздардың сапалы білім беруіне барлық жағдай жасалуда. Атап айтсақ, қазіргі ақпарат заманының, ақпарат ғасырының тетігі болып отырған құрал – компьютер. Бұл жаңа ғасыр туындысы болып қана қоймай, сонымен қатар компьютер – мұғалім жұмысын жеңілдетуші, ұстаздың шәкіртке айтар ойын жан – жақты жинақтап, қызықты да нақты жеткізуге мүмкіндік беруші айнымас көмекшісі, досы десе де болғандай. Өз жұмысында компьютерді пайдалана білген ұстаздың уақыты үнемді, жұмысы сапалы да, тиімді болатынына сенімдімін.

Мектепте отырған оқушы бүгінгі бала, ертеңгі ата – ана, маман, басшы, тұтынушы, т.б. әлеуметтік рольдерді атқарады. Осындай рольдерді атқарушы жеке тұлға қалыптастырудағы мұғалім ролі қандай? Біз өмір сүріп отырған заман – тез өзгермелі заман. Жеке тұлғаны қоғамға бейімдеу үшін мұғалім де әлеуметтік рольдерді орындауда қажетті құзыреттіліктерді оқушы бойына ертерек сіңіру, қалыптастыру, яғни өзгермелі ортада өмір сүруге бейімдеп отыруы қажет. Ол үшін мұғалім жаңадан жаңаны табабілетін білікті болуы шарт. Қазіргі қоғамға құзыретті, шығармашыл, білімді ғана тұлға керек. Ол үшін мұғалім заман талабына сай педагогика – психологиялық тұрғыда сауатты, адам жанын емдеуші, санасына рухани байлық құя алатын, біреуді аялай алатын, аялау жолында өз уақытын аямайтын адам болса нұр үстіне нұр болар еді. Мұндай рольдерді орындау үшін адам баласының мүмкіндігінен мақсаты жоғары болуы керек.

Демек, ұстаз мамандығын таңдаған әрбір жан өз кәсібінің қоғамдағы алар орнын салмақтап, көтерер жүгінің қаншалықты екенін біліп талаптанса ғана әр шәкіртін дүниеден өз тетігін табаалатындай етіп оқытып, тәрбиелетіні кәміл.

«Ұстаздық еткен жалықпас, үйретуден балаға» — деп Абай атамыз жырлағандай қиыншылығы мен қызығы қатар жүрер мектеп өміріндегі ұстаз мамандығы қай замандада мәңгі жасар кәсіп.

Комментарии