Туған жерге тағзым

Туған жерге тағзым
Хұсни ХАМЗА ЕРКІНҚЫЗЫ, Мен үшін Атырау-астана!


Мен үшін Атырау-астана!

Мақала авторы: Хұсни ХАМЗА ЕРКІНҚЫЗЫ
Жұмыс орны:
Лауазымы: Журналистика мамандығының 3-курс студенті
Жариялану мерзімі: 09.04.2016


Келбетіңнен төгіліп алтын арай,

Келешегің, Атырау, жарқырағай!

Атырау-ұшса құстың қанаты талар, қазақтың дәл өзіндей кең даласының батыстағы қақпасы. Солтүстік батысы батырлар дүбірі кетпеген атақты Нарын құмы, оңтүстік-шығысы әулие Бекеттің кіндік қаны тамған Ақмешіті мен одан әрі Үстіртке ұласар биік таулар (Атырау ұғымында) Атырауда жер биігі бар екенін дәлелдегендей. Әйтпесе, ертеректе айтылатын:

«Сонадайдан көрінген Гурьевім,

Көрмедім Гурьевте жер биігін»-, деген ән жолдары біз түгіл, біздің ата-әжелеріміздің көкірегіне сіңісті болып қалғаны қашан?

Асан Қайғы Желмаясымен желдіртіп, Қазтуған батыр айтпақшы «кіндігімді кескен жұрт, кір-қоңымды жуған жұрт»-қайран, Атырау, сен туралы қағаз бетіне ойымды түсірсем, көңілім толқып, жүрегім дүрсілдеп кетеді. Сен туралы тебіренбей жазу мүмкін емес…

Біздің өлке-табиғаты қаталдау жер. Мұнда табиғаттың тосын, қатал сынына тайсалмай төтеп беретін, ақкөңіл, қарапайым, маңдай терлері тамшылаған еңбекқор адамдары тұрады. Жазда ми қайнатар ыстығы, ызыңдаған масасы мен сонасы жайлы жерден келген адамның зықысын шығарады. Қыста ақшұнақ аязды сүйегіңнен өтетін ызғар жел одан әрі күшейте түседі. Сонда да атыраулықтар өз жерін ерекше сүйеді. Алла Тағала әділ ғой, жерінің астын құт қылған Атырауға да көріктен құр қалмасын дегендей, елде жоқ толқындары тау болатын Каспий теңізі мен ерке, ару Ақ Жайықты сыйлай салған. Елдің шетінде тұрғандықтан әрі табиғатына тартқан ел адамдарынан батырлар көп шықты. Аттарын атап шыққанша жағың талады…

Мұрат Мөңкеұлы мен Бала Ораздың өлеңдерін құмарлана тыңдаған жусанды дала Қараойда мәңгілік тыныс тапқан ұлы жүрек иесі, дауылпаз Махамбеттің жыры мен күйін сағынғандай кейіпте. Маң далада батыр сәл уақытқа ғана мызғып кеткендей әсер аласың. Басы ноқта түгілі Дендердің даласына әрең сыйған, қайран, Табылды аға «Атырауға бір тауды әкелгісі келіп еді».

Атырау-өлке тағдырдан сағы сынбаған,

Өнердің талай наркескендерін шыңдаған.

Құрекең, Дина, Ерғали күйі шертілсе,

Кәрісі-жасы демдерін алмай тыңдаған,- деп Нарынның наркескені Нұралы Әжіғалиев жырлағандай, Атырау-күйлерін күмбірлеткен күйшілердің, аттарын дүбірлеткен батырлардың, ақындық атты асауды ауыздықтаған, есімдері елге мәшһүр ақындардың дүниеге әкелген киелі жер.

Өлкеміздің сұлу кербезі, сылаңдаған Ақ Жайығы-Атырау тұрғындарының мақтанышы. Қытайдан келіп, балығы суда тулаған Ақ Жайыққа ғашық болған қазақтың ақын қызы Мағиза Құнапияқызы былай деп тебірене жырлайды:

Ақ Жайық, ерке Жайық, арман Жайық,

Қанаты ұшқан құстың талған Жайық.

Қыз Жібек айна етіп дидарына,

Шідерін ақ боз аттың алған Жайық…

Сонымен қатар қарт Каспийге ынтазар болған осы ақын қыз:

… Мұхиттан да сенің нарқың бағалы,

Аққу біткен саған қанат қағады.

Даласы мен пейілі кең қазаққа

Көп теңіздің қажеті де шамалы.

Саған қарап шаршаған жан көз ілсін,

Тамшылардан теңіз болған төзімсің.

Еңсемді ең биік ұстар мекенім,

Бір мен үшін жердің шеті өзіңсің!-, деп өз жырын арнады.

АтырауҚазақстанның мұнайлы астанасы болып саналады. Өлкеміздегі басты байлық-мұнайды игеру тарихы әреден басталады. Бұдан жүз жылдан астам бұрын Доссордағы Қарашүңгіл деген жерде алғашықы мұнай көзі табылды. Содан бері Атырау мұнайы ел экономикасына өлшеусіз үлес қосып келеді.

Елбасымыз Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев Атырауға келіп, теңізден алынған мұнайды өңдейтін Қарабатан елді мекенінде орналасқан «Болашақ» зауытының іске қосылуына қатынасып, ақ батасын берді.

1640 жылы қаланың іргетасы қаланды. «Жайық тас қалашығы», «Үйшік» деп аталған шаһарға қаланы салуға өз үлесін қаржылай қосқан Гурьев есімі Ресей әкімшілігінің шешімімен берілген болатын. Кейінен қала тұрғындарының тілегіне орай, 1991 жылы Гурьев қаласы Атырау деген атқа көшіріледі.

«Әркімнің туған жері-мысыр шаһары» демекші атамекеннің қашан да орны бөлек. Себебі, кіндік кескен жерінде өсіп, ауасымен тыныстап, табиғатымен  біте қайнасып адам боп қалыптасады.  Мен де өз қалам- Атырауда білім нәрімен сусындап, осы қалада балалық, жастық дәуренімді өткізіп жатырмын. Әлемнің төрт бұрышын щарласам да, өз қаламдай шаһарды еш жерден де кездестіре алмаймын. Өз қаламның дамып көркеюіне болашақта өзім таңдаған мамандық, яғни журналистиканың бір тармағында жұмыс жасап, осы жұмыс арқылы Атырауымның гүлденуіне сүбелі үлесімді қосқым келеді.

Ия, арманы асқақ, абыройлы Атырауым! «Мұнайлы Астана» деп күллі қазақтың баласы атап кеткен сені. Осындай өлкеде ғұмыр кешіп жатырған мен өзімді, әрине, бақытты сезінемін. Көркейе бер  тарихы тұнық, қойнауы қазына, мұнайлы өлкем!

Әркімге ыстық қой әр қала,

Түлеген өзіңнен мың дана.

Мен үшін батыстың шырайы,

Мен үшін Атырау-астана!!!

Комментарии