Білім берудің негіздері

Білім берудің негіздері
Тажиева Шынаргуль Ермекбаевна, MS WORD-та кестемен жұмыс


MS WORD-та кестемен жұмыс

Мақала авторы: Тажиева Шынаргуль Ермекбаевна
Жұмыс орны: Ақтөбе көлік, коммуникация және жаңа технологиялар кололеджі
Лауазымы: информатика пәні оқытушысы
Жариялану мерзімі: 01.06.2016


Сабақтың тақырыбы: MS WORD – та кестемен жұмыс

Сабақтың мақсаты:

Білімділік: Дамытушылық: Тәрбиелілік:
Оқушыларды кесте жасауға, ұяшықтарды қосуға, алып тастауға және біріктіруге үйрету. Оқушыларға кестелерді қоршауды көрсету. Білім деңгейлерін анықтау,  пәнге деген қызығушылығын дамыту. Ақпараттық сауаттылыққа, ұқыптылыққа, еңбексүйгіштікке  тәрбиелеу.

 

 

Білім мен біліктілікке қойылатын талаптар

Оқушы білуі тиіс:

—          Кесте жасау тәсілдерін;

—          Ұяшықтарды қосу, алып тастау, біріктіру және ерекшелеу амалдарын;

Оқушы меңгеруі тиіс:

—          Қарапайым және күрделі кесте жасауды;

—          Дайын кестеге баған, жол немесе жекелеген ұяшықтарды қосу;

—          Кестеден баған, жол немесе жекелеген элементтерді алып тастауды;

—          Ұяшықтарды біріктіруді және бөліктерге бөлуді;

—          Кестені қоршау, қаріптің және кесте ұяшықтарын бояудың түстерін таңдап алуды;

Сабақтың көрнекілігі:   Интерактивті тақта, компьютер. Үлестірме парақшалар, электронды тест.

Сабақтың әдіс-тәсілдері: интерактивті оқытуды  қолдана отырып өткен тақырыптарды жүйелі  қамту, ой қозғау, деңгейлік тапсырмалар,  сұрақ – жауап.

Сабақтың түрі: тәжірибелік

Пәнаралық байланыс: өзін-өзі тану, тарих, қазақ тілі,орыс тілі, математика, сызу.

 

 

 

Жоспар:

1. Ұйымдастыру кезеңі: 5 мин 2. Білімділік сатысы:  үй тапсырмасын тексеру. 10 мин

 

2.1. Үй тапсырмасын бекіту. 10 минут 3. Түсіну сатысы:  жаңа сабақ түсіндіру. 15 мин 4. Қолдану сатысы: тапсырмалар орындау. 25 мин 5. Жинақтау сатысы: жаңа тақырыпты бекіту. 10 мин 6.Қорытынды         5 мин
Оқушылардың қатысымы тексеріледі.

Псих-лық тренинг «Мен бақыттымын!»

Дайындығың қалай? Сұрақ – жауап ойыны

 

1.Сергіту сәті

2.Электронды тест

Жаңа сабақ: MS WORD – та кестемен жұмыс тақырыбы қысқаша түсіндіріледі

 

Деңгейлік тапсырмалар беріледі Жұмбақтың шешімін тап! Бағалау. Үйге тапсырма беру.
  1. Ұйымдастыру кезеңі.

Психологиялық тренинг: «Мен бақыттымын!»

  1. Білімділік сатысы: үй тапсырмасын тексеру.

2.1. Дайындығың қалай? Сұрақ – жауап ойыны

Тақтада берілген сұрақтарға жауап береді. WORD программасында жасалуын көрсетеді.

  1. MS WORD  программасында бір абзацты көшіріп келесі орынға қою
  2. MS WORD  формула орналастыру командасы
  3. MS WORD  программасында диаграмма құру
  4. MS WORD  программасында берілген мәтінді ортаға, оңға, солға орналастыр
  5. MS WORD  программасында сурет орналастыру командасы
  6. MS WORD  программасында мәтіннің көлемін, түсін, шрифт түрін қалай өзгертеміз
  7. MS WORD  программасында геометриялық фигуралар қалай орналастырамыз
  8. MS WORD  программасында абзац аралық интервалын өзгерту командасы
  9. MS WORD  программасында символдар кірістіру командасы

2.2 Үй тапсырмасын бекіту.

Электронды тест

  1. МS Word-та кестемен жұмыс істегенде келесі ұяшыкқа өту үшін… қолданылды

А) Еnter;

Ә) delete;

Б) Курсорды басқарушы пернелер;

  1. Кесте-деп …

А) Жолдардан тұратын ұяшық

Ә) Бағандардан тұратын ұяшық

Б) Жолдардан мен бағандарда реттелген информация

  1. 3. Жол мен бағанды өшіру үшін
    А) Таблица/Удалить/Таблица

Ә) Таблица/ Удалить/столба немесе  строку

Б) Таблица/Вставить/Таблица

  1. МS Word -та кестемен жұмыс істегенде сол жақтағы шеткі ұяшыққа өту үшін… қолданылады
    А) Еnter;

Ә) Таb;

Б) сол Аlt+Ноmе;

  1. Қайсы жолмен мәтінге кесте қою мүмкін емес:

А)Кірістіру/Таблица;

Ә)Таблица /Таблица қосу;

Б)Таблица /Таблица салу;

  1. MS Word -та кесте жолын белгілеу үшін… қолданылады

А) Таb ;

Ә) Жолдың сол жағына басу керек;

Б) Жолдың оң жағына басу керек;

  1. MS Word- та кестешің бағанасын белгілеу үшін… қолданылады

А) Таb;

Ә) Бағананың жоғары жағына тышқанды басу керек;

Б) Бағананың бөлігіне басу тышқанды басу қажет;

  1. MS Word программасында қағаздың көлемін және жиектерді анықтау үшін қайсы команда қолданылады:

А) Файл/Беттің параметрлері;

Ә)Файл /Алдын-ала көру; ,

Б)Сервис /Параметрлер;

  1. МS Word программасының параметрлерін өзгерту үшін қайсы комаңда қолданылады:

А)Сервис /Параметрлер;

Ә)Файл/Беттің параметрлері;

Б)Файл/Басып шығару;

  1. Құжатты баспаға берер алдында экранда көру үшін қайсы команда қолданылады:

А)Файл/Алдын-ала көру;

Ә)Файл/Беттің параметрлері;

 2.2  Сергіту сәті:  Оқушылар тақтада берілген сұрақтарға тез жауап береді.

  1. Түсіну сатысы: жаңа тақырыпты түсіндіру

    Кестелерді құру

Кез келген кесте (электронды болуы міндетті емес) ұяшықтарды құрайтын жолдар мен бағандарға бөлінген. Бұл ұяшықтарға әр түрлі ақпараттар жазылады, мысалы, сандар, формулалар, мәтіндер және т.б.

Кестемен жұмыс әдетте оны құрудан басталады. Word бағдарламасында кесте құру үшін келесі тәсілдердің бірін пайдаланыңыз:

  • Лентада Кірістіру қосымшасындағы Кесте тобында Кесте батырмасын басыңыз (5.1. Сурет). жолдар мен бағандардың санын таңдаңыз (5.2. Сурет)

 

  1. Сурет. Кірістіру қосымшасындағы Кесте тобы
  2. Сурет. Кестенің бағандары мен жолдарының санын таңдау 
  • Лентада Кірістіру қосымшасындағы Кесте тобында Кесте батырмасын басыңыз, Кестені кірістіру командасын таңдаңыз. Кестелерді кірістіру диалогтық терезесінде жолдармен бағандардың санын таңдаңыз және ОК батырмасын басыңыз.

3  Сурет. Кестелерді кірістіру диалогтық терезесі

  • Лентада Кірістіру қосымшасындағы Кесте тобында Кесте батырмасын басыңыз және Жылдам кестелер (Экспресс- таблицы) командасын таңдаңыз. Алдын ала қараудың таңбашаларымен атына бағдарлай отырып, сай келетін кесте стилін таңдаңыз. 4. Сурет
  • Кесте батырмалары менюіндегі Кесте салу батырмасының көмегімен кестені қолмен салыңыз. Сіз Кестені салу командасын шақырғаннан лентада пайда болатын Конструктор қосымшасындағы сәйкес келетін батырмаларды пайдаланып, сызықтардын түрін және қалындығын, шекараларының түсін орната аласыз (5. Сурет). Кестелер стилінің параметрлері тобында кесте құрудың қосымша параметрлерін көрсетуге болады.
  1. Сурет. Кестені салу командасын шақырғаннан кейінгі Word терезесі
  • Сіз Кестені салу батырмасын басқан кезде нұсқағыш қарандаш пішініне айналады. Алдымен кестенің кескінін құрыңыз (5.6. Сурет), одан кейін көлденең және тік сызықтарды салыңыз (5.7. Сурет)

 

  Кестелерді редактілеу

Кестелерді редактілеу операциясына ұяшықтардағы мәтіндермен, кестелер элементтерімен ( жолдармен, бағандармен және шекаралармен) жүргізілетін әрекетттердің де қатысы бар.

Кестедегі мәтінді редактілеу

Кестенің ішіндегі мәтінмен жұмыс жасаудың қарапайым мәтінмен жұмас жасаудан еш айырмашылығы жоқ. Кестенің деректері үшін кез келген пішімдеуді орнатуға және редактілеудің үйреншікті командаларын пайдалауға болады. Ұяшықтардың арасында жылжу үшін Tab пернесі пайдаланылады.

Кестенің ішіндегі мәтінді жою үшін, сәйкес келетін ұяшықты ерекшелеңіз және Delete пернесін басыңыз.

Кестенің ішіндегі мәтінің өз ерекшелігі бар. Мысалы, оған кез келген бағытты келесі түрде беруге болады:

  1. Мәтіннің бағытын өзгертіңіз келген ұяшыққа курсорды орналастырыңыз, немесе кестенің қажет үзіндісін ерекшелеңіз;
  2. Макет қосымшасына өтіңіз, Мәтін бағыты батырмасын басыңыз (5.9. Сурет). Қажетті бағытты таңдау үшін Мәтін бағыты батырмасын бірнеше рет басыңыз;

7  Сурет. Мәтінің бағыты диалогтық терезесі

Кестенің қалпын және өлшемін өзгерту

Кестені редактілеу үшін өзгерту және жылжыту маркерлері қолданылады. Жылжыту маркері кестенің сол жақ жоғарғы бұрышында орналасқан, егер тышқанның нұсқағышы кестенің шетінде тұрса, онда ол жақтау ішіндегі крестик пішініне айналады (5.10. Сурет). Ал егер оған шертетін болсақ және тышқанның батырмасын жібермей тартатын болсақ, онда кесте жылжиды.

8  Сурет. Кестені жылжыту маркері

Егер тышқанны нұсқағышы кестенің шетінде тұрса, онда кестенің өлшемін өзгерту маркері оң жақ төменгі бұрышта пайда болады (5.11. Сурет). Кестенің өлшемін өзгертетін маркерге шертсек және тартатын болсақ, онда кестенің өлшемі өзгереді. Бұл жағдайда барлық бағандар мен ұяшықтар пропорционалды үлкейеді немесе кішірейеді.

  1. Сурет. Кестенің өлшемін өзгерту маркері

Кестені ерекшелеу

Кестенің бағанын немесе жолын ерекшелеу үшін келесі тәсілдердін бірін таңдаңыз:

  • Тышқанның сол жақ батырмасын басып және жібермей ұстап тұрып кестенің қажетті бөлігін ұяшық бойынша ерекшелеңіз;
  • Нұсқағышты жолдың сол жақ шекарасына немесе бағанның жоғарғы жақ шекарасына әкеліңіз, тышқанмен шертіңіз.

Егер кесте бірнеше бетте орналасса, онда тышқанның көмегімен қажетті ұяшықтарды ерекшелеу өте қиын. Осындай жағдайда қарапайым мәтінмен жұмыс жасау кезіндегідей, Shift пернесін басып ұстап тұрып және  курсорды және пернелерінің көмегімен жылжыту арқылы қажетті бөлімді ерекшелей аласыз.

Кесте элементтерін қосу

Кестелерді редактілеу кезінде оған қосымша элементтерді, мысалы, жолдар немесе бағандар қосу қажет болса, онда келесі әрекеттерді орындаңыз:

  1. Қанша қосу қажет сонша жолды немесе бағанды ерекшелеңіз;
  2. Макет қосымшасына өтіңіз және Жолдар және бағандар тобында қажетті батырманы басыңыз:

o    Сол жағына қою;

o    Оң жағына қою;

o    Төбесіне қою;

o    Астына қою

 

  1. Сурет. Макет қосымшасындағы Жолдар және бағандар тобы

Кестеге элементтер қосудың тағы бір тәсілі-  Ұяшықтар командасы. Оны қолдану үшін келесі әрекеттерді орындаңыз:

  1. Жолдар және бағандар тобының төменгі бөлігінде орналасқан Кестеге ұяшықтар қою батырмасын басыңыз (5. 13. Сурет)
  2. Сурет.  Кестеге ұяшықтар қою батырмасы
  3. Ұяшықтарды қосу диалогтық терезесінде қоюды қалай жүргізу керек екенін көрсетіңіз (5.14. Сурет):

o     Оңға жылжумен;

o     Солға жылжумен;

o     Тұтас жолды қою;

o     Тұтас бағанды қою.

  1. Ұяшықтарды қосу диалогтық терезесі

Кестелердің элементтерінің өлшемін өзгерту

Кестенің енін және жолдың биіктігін бірнеше тәсілмен өзгеруге болады. Ең қарапайым тәсіл- тышқанның көмегімен. Ол үшін нұсқағышты бағанның оң жақ шекарасына немесе жолдың төменгі шекарасына орналастырыңыз. Нұсқағыш қарама- қарсы жаққа бағытталған бағыттауышы бар қос сызық пішініне айналған кезде, тышқанның батырмасын жібермей бағанның шекарасын немесе жолдың шекарасын қажетті орынға жылжытыңыз. (Осы кезде пунктир сызығы жаңа шекара қайда орнатылатынын көрсетеді).

  1. Сурет. Кесте шекараларын орнату 

Кестелер автопішімі

Кестелерді пішімдеу үшін Кестелер стилі функциясы пайдаланылады. Осы функцияның көмегімен сіз кестені безендірудің стилін жылдам таңдай аласыз.

Кестелер стиліне қатынау үшін Конструктор қосымшасын өтіңіз және Кестелер стилі тобындағы Қосымша параметрлер батырмасын басыңыз (5.19. Сурет)

  1. Сурет. Кестелер автопішімі диалогтық терезесі

Өзіңіздің кесте стиліңізді құрғыңыз келсе стилдер менюіндегі Кестелер стилін өзгерту командасын пайдаланыңыз. Стилді өзгерту диалогтық терезесінде (5.20. Сурет) қаріптің кеглін, гарнитурасын, құюды, сызық түсін, түрін таңдауға болады.

  1. Сурет. Стилді өзгерту диалогтық терезесі 

Кестенің жаңа стилін құру үшін стилдер менюіндегі Кестелер стилін құру командасын пайдаланыңыз. Стилді құру диалогтық терезесінде қаріптің кеглін, гарнитурасын, құюды, сызық түсін, түрін таңдауға болады (5. 21. Сурет)

  1. Сурет. Стилді құру диалогтық терезесі
  2. Қолдану сатысы: тапсырмалар орындау.

1 – деңгей

1 тапсырма: Қазақ хандығының 550 жылдығына арналады.  Балалар берілген мәлметтерді қолданып қазақ хандығының хронологиялық кестесін құрады:

Қазақ хандығының хронологиялық кестесі
Жылдар Толық мәліметтер
1456-1473ж Керей хан. Керей – Болат сұлтанның баласы.
1473-1480ж Жәнібек хан – Барақ ханның баласы
1480-1511ж Бұрындық хан қазақтарды басқарды. Керей ханның баласы
1511-1518ж  Қасым хан билігі. Әз Жәнібектің ұлы
1518-1523ж Қасымның баласы Мамаш хан болды

 

2 – деңгей.

2 тапсырма. Қазақстан тәуелсіздігінен кейінгі жылдардағы еліміздің тарихынан үзінділерді қолданып «Тәуелсіздік-тұғырым!»  тақырыбына кесте құру

«Тәуелсіздік-тұғырым!»
Жылдар Айлар Толық мәліметтер
1986 жыл 16 желтоқсан Бұл ерлік пен өрлік, қайғы мен қасірет мидай араласқан Желтоқсан көтерілісі болды.
1991 жылы 16 желтоқсан Еліміз өз алдына егемендік алып, тұңғыш Тәуелсіз ел дүниеге келді.
1991 жылы 1-желтоқсан Республика жұртшылығы тұңғыш рет Қазақстан Президенті Н.Ә.Назарбаев қайта сайлайды.

 

 

3-деңгей.

3 тапсырма.  Колледжіміздің алда келе жатқан 85 жылдық мерейтойына арналған «Қасиетті білім ордам!» тақырыбында кесте құру. Оқушы берілген мілңметтерді пайдаланып өз қалауынша кесте құрады.

Көзге арналған жаттығу

  1. Жинақтау сатысы: жаңа сабақты бекіту
  2. Әр оқушы өзінің бір күндік жұмысының кестесін құру
  3. Жұмбақтың жауабын табу.

Тұрады ол жолдармен бағандардан,
Және тұрар ұяшықтар ағымынан.
Кәне ойланып көрейік ол не екен,
Баған менен жолдарды қиылыстырған.
(Кесте)
Кестенің бір негізгі элементі,
Көлденең ұяшық құру қызметі.
Ұяшық емес, баған емес ол не екен?
Кестенің негізгі болған қызметі.
(жол)
Тіктөртбұрышқа ұқсайды,
Елемей кетуге болмайды.
Бағанменен жолдардың қиылысы,
Кестеде қай элементті құрайды.
(ұяшық)
6. Сабақты қорытындылау:

Бағалау.

 

1. Білімділік сатысы:  үй тапсырмасын тексеру.

 

2. Үй тапсырмасын бекіту. 3. Қолдану сатысы: тапсырмалар орындау. 4. Жинақтау сатысы: жаңа тақырыпты бекіту. 5. Қорытынды баға
Дайындығың қалай? Сұрақ – жауап ойыны

?

1.Сергіту сәті

?

Деңгейлік тапсырмалар

?

Өз бетімен тапсырма орындау

?

?
2.Электронды тест

?

 

 

Үйге тапсырма: Бүгінгі сабақта берілген жұмыстар бойынша есеп жазу.

Комментарии