Адам және қоғам

Адам және қоғам
Меруерт Айтенова, Отбасы мен қызметтегі рөліңіз қандай?


Отбасы мен қызметтегі рөліңіз қандай?

Мақала авторы: Меруерт Айтенова
Жұмыс орны: Республикалық жанұялық Игілік журналы
Лауазымы: Бас редактор
Жариялану мерзімі: 10.03.2016


Адамдар әдетте басына қиындық түссе “Бұл да бір маған келген Алланың сынағы”, не болмаса “Құдайдың осы маған берер сыны бітпейді екен” деп налып жатады. Айналып келгенде барлық бақытсыздықтың себебін Бір Алладан іздейді. Осы сөздерді айтып, Алланың алдында одан да ауыр күнәға батпас үшін ең бірінші бұл қиындықтардың арғы себебіне көз жүгіртіп қарасаңыздар, өміріңіздегі талай нәрселерді өзгертіп жіберуге тырысқан болар едіңіздер. Дегенмен де біз көп жағдайда ойлануға уақыт таппаймыз, жасымыз да, жасамысымыз да жасап жатқан іс-әрекетімізге, бөтен кісіге көрсеткен қылығымызға, не сөзімізге есеп беруге тырыспаймыз. Біздің сырттағы, қызмет орнымыздағы қылығымыз, қалыптасқан әдеттеріміздің, яғни отбасымызда қандаймыз, кімбіз, балаға тұлға бола алған адамбыз ба, жарымыздың сүйіспеншілігіне бөленіп батасын ала алдық па, барлығы да айнадай жарқырап көрініп тұрады. Қиындықты Алла жібермейді. Ол керісінше шексіз мейіріммен сізге бүкіл мүмкіндігін береді. Сондықтан да қиындық кімнің миссиясы деп әр ісімізге мән бере қарайықшы, не бүлдірдік, қай жерде қандай жаман әрекет жасадық, кімді кінәладық, кімді алдадық немесе қасақана қиянат еттік пе? Осының барлығын бір ой елегінен өткізіп көріңізші, бүкіл қиыншылығыңыздың себебі алдыңыздан шығады.

Отбасы өмірін ешқашан да сыртқы өмірімізден бөліп қарамауымыз керек. Біздің жұмысымыздың жетістікті болуы да ол ең бірінші үйіміздегі жағдайымызға тікелей қатысты. Әр адамның қамалы, ол – отбасы. Егер отбасы баянды бола алмаса ол адам қандай мықты болса да сырттағы амалын іске асыра алмайды. Сондықтан да қызмет орнына жаңа маманды қабылдар кезде оның жеке өміріне, жағдайына, тұрмыс деңгейіне, егер жас болса алдына қойған мақсаты мен арман-тілегіне ерекше мән беруіміз керек. Осының барлығын да талап ететін басшы қандай болуы керек деген сауалға жауап бергеніміз жөн. Егер басшының сыртқы және жан келбеті өзінің орнына, аты мен затына лайықты бола алмаса, бұл ұжымда береке-бірліктің болуы мүмкін емес. Себебі, адамның күнделікті көңіл-күйі отбасындағы көңіл-күймен бірге бастау алады. Егер отбасында түсінушілік, бір-біріне деген мейірім мен сыйластық болатын болса, онда адамның бұл өмірде  шексіз бақытты болғаны. Ал керісінше болса, қиын жағдайда өмір сүріп жатқан адамның қызметтегі ойын өзге арнаға өзгерту қиынның қиыны дер едім. Бұл айналадағы қаншама адамға әсерін тигізбей қоймайды, ол ол ма көптеген қайғылы жағдайлардың ұйытқысы болып кетуі де әбден ықтимал.

Мен жазушы ретінде кезіккен әр адамның ой деңгейін, парасатын байқау үшін әртүрлі сауалдар қойып көремін. Өзім де ел алдында жүрген тұлға болғандықтан үнемі жадырап жүруге,  адамдармен ауыз-екі сұхбаттасып қалуға және жүрген жерімде жан-жағыма шуақ нұрымды шашып жүруге тырысамын. Бірақ та күн сайын кезігетін он адам болса, соның тең жарымының көңілсіздігі менің де көңілімді түсіріп жібереді. Өздері мүмкін байқамайтын болар, бірақ та олардың жүздерінен  қызметтегі, үйдегі жағдайы, беделі көрініп тұрады. Мын ылғи да асыққан, уақытқа тарыққан адамдарға қарап отырып “осы адамдар өз өмірлеріне разы ма, жоқ па?”, “Егер бұл қызметті шеберлікпен игеріп, үйлестіре алмаса, онда бұл орында неге отыр екен қиналып?” деген сауалдарыма жауап іздеймін. Көптеген мекемелерге барып жүріп куә болатын нәрсем көптеген адамдар сол қызмет орындарында жайдан-жай жүрген сыңайлы. Бір ғана білікті адам ұйымдастыратын шаруаны білімдімін деген 2-3 лауазымды қызметкер орындай алмай шабылып жүреді. Қарап отырып жаның ашиды. Осындай көріністерден кейін мен “Қайран Еліміз қай кезде өркениетке жетеді екен” деп ойлаймын. Егер мұндай жағдайлар білім беру мекемелерінде болып жатса, онда…масқара!

Әртүрлі лауазымдағы басшы кісілер осы орнында мәңгілік отыра беретіндей сын уақыттарда сыр алдырып қалып жатады. Алдына келіп тұрған адам кім, ойланбайды-ау деймін, қалай болса солай сөйлей салады. Адаммен көркем сөйлесетін өрені талап етудің өзі ұят одан. Көпшілігінің адамға деген қатынасы “Не үшін келді екен?” немесе “Не сұрайды?” деген ұғымнан аспайды. Кішкентай ғана лауазымды қызмет орнын мәңгіліктей көретін кісілер бұл орында не істеп отырмын, қалай отырмын деп ойланады ма екен? Тіпті зиялы топқа жататындардың өзін сапырып тұрып саралауға болар. Талай жиындарға барып жүрміз, өзін-өзі  ұстай алмайтын, сырт жерге келгендегі қарапайым ғана қағидаларды білмейтін керемет мәдениетсіз кісілерді көреміз. Осындай кісілер ер болсын, әйел болсын отбасында қандай рөл алады маған алақандағыдай көрініп тұрады. Біздің бала кезімізде  бір деңгейлі адамға өбек қағып тұратын адамға “өзбекше билейді” деген әзілді теңеу тағатын. Сол секілді  тек өзінен биік деңгейлі басшылардан ғана ығатын, сескенетін, ал былай шыға келе басқа бейнеге көшетін екіжүзді кісілердің отбасында қандай бақытсыз екендігі белгілі…

МЕРУЕРТ ӘБДІРАЙЫМҚЫЗЫ

Комментарии