Білім берудің негіздері

Білім берудің негіздері
Турганбекова Айгуль Токтамысовна, Жаңа білім беру жүйесі


Жаңа білім беру жүйесі

Мақала авторы: Турганбекова Айгуль Токтамысовна
Жұмыс орны: № 82 "Дарын" мамандандырылған лицей
Лауазымы: биология ғылымының магистрі
Жариялану мерзімі: 05.06.2016


Білім беру жүйесі — сабақтастығы бар білім беру бағдарламалары мен әр түрлі деңгей мен бағыттағы мемлекеттік білім беру стандарттары жүйесінің, оларды әртүрлі ұйымдастыру құқықтық формадағы, типтегі және түрдегі білім беру мекемелерінде іске асырушы тармақтардың, сонымен бірге білім беруді басқару органдары жүйесінің жиыны.
Бүгінгі таңда 12-жылдық білім беруді жүзеге асыру контекстінде қосымша білім беру жағдайында оқушылардың әлеуметтік құзыреттілігін қалыптастыруда тәжірибелік міндеттерді шешу үшін қажетті қосымша білім беру педагогтерінің кәсіби құзыреттілігін қалыптастыруға жағдай жасау мақсатында, 2014 жылдың маусым айында Павлодар облысы бойынша педагогикалық қызметкерлердің біліктілігін арттыру институтында «12-жылдық білім беру жағдайында оқушылардың құзыреттілігін қалыптастыру» тақырыбында қосымша білім беру педагогтарына арналған курс ұйымдастырылды.
Бұл курс қосымша білім беру педагогтары арналғанымен, 2 апта ішінде курсты өткізудің негізгі түрлері лекциялар, семинарлар, практикумдар, шығармашылық шеберліктер, шеберлік-кластар, тренингтер, пресс-конференция түрінде жоғары дәрежеде, жаңа формацияда өтті. Курс төрт модуль негізінде қамтылды:
1.Нормативтік құқықтық модуль
2.Психология-педагогикалық модуль
3. Мазмұндық модулі
4. Технологиялық модуль шеберлік-кластар түрінде ұсынылған, педагогикалық кадрлардың кәсіби құзыреттілігін қалыптастыруға бағытталған, негізгі педагогикалық технологияны ашады.
12 жылдық білім беру жүйесіне көшу жағдайындағы заманауи қосымша білім беру жүйесін дамытудың негізгі үрдісі – оның жалпы ортамен ықпалдасуы, яғни жалпы білім беру кеңістігің құру қажеттілігі курс тәлімгерлерінің дәрістерінде көрініс тапты.
2011-2020 жылдарға арналған Қазақстан Республикасының мемлекеттік білім беруді дамыту бағдарламасында қосымша білім беру мазмұнын кемелдендіру және желілерді дамыту, балаларға қосымша білім беру жүйесін дамытудағы табыстарға жету келешегі, бүтіндей ұйымдастырушылық, кадрлық, ғылыми, бағдарламалық-әдістемелік, материалдық-техникалық сипаттағы міндеттер қатарын шешуге байланысты екенін айта кету керек..
Орыс педагогі К.Д.Ушинский айтқандай, қазіргі заман талабына сай, әр мұғалім, өз білімін жетілдіріп, ескі бірсарынды сабақтардан гөрі, жаңа талапқа сай инновациялық технологияларды өз сабақтарында күнделікті пайдаланса, сабақ тартымды да, мәнді, қонымды, тиімді болары сөзсіз. Бұл жөнінде Қазақстан Республикасы «Білім туралы» Заңының 8-бабында «Білім беру жүйесінің басты міндеттерінің бірі – оқытудың жаңа технологияларын енгізу, білім беруді ақпараттандыру, халықаралық ғаламдық коммуникациялық желілерге шығу» деп атап көрсеткен. Сондықтан, қазіргі даму кезеңі білім беру жүйесінің алдында оқыту үрдісінің технологияландыру мәселесін қойып отыр. Оқытудың әртүрлі технологиялары сарапталып, жаңашыл педагогтардың іс – тәжірибесі зерттеліп, мектеп өміріне, қосымша білім беру мекемелеріне енуде.
Балаларға қосымша білім беру жүйесіндегі білім беру процесі білім беруді дамыту, ақпараттық қамсыздандыру, оқыту, тәрбилеу, дамыту, әлеуметтендіру, релаксациялық міндеттер парадигмінен құрылады. Балаларға қосымша білім берудегі отандық жүйе, ғылыми-техникалық, көркемдік-эстетикалық, экология-биологиялық, туристік-өлкетану, әскери-патриоттық, білім беру қызметіндегі әлеуметтік-педагогикалық саласында, оқушылардың шығармашылық қабілетін дамыту бойынша бірегей әлеуметтік-педагогикалық мүмкіндіктерге ие. Қосымша білім беру құралдары арқылы оқушылардың әлеуметтік құзыреттілігі мен функционалды сауаттылығын қалыптастыру маңызды болып табылады.
Қазіргі білім беру жүйесінің мақсаты — бәсекеге қабілетті маман дайындау. Мектеп – үйрететін орта, оның жүрегі — мұғалім. Мектептен тыс қосымша білім беру мекемелерінің алдында осы тұлғаның жан жақтылығын бағыттау маңыздылығы тұр. Ізденімпаз мұғалімнің шығармашылығындағы ерекше тұс — оның сабақты түрлендіріп, тұлғаның жүрегіне жол таба білуі. Ұстаз атана білу, оны қадір тұту, қастерлеу, арындай таза ұстау — әр мұғалімнің борышы. Ол өз кәсібін, өз пәнін , барлық шәкіртін , мектебін өз еңбек етіп отырған білім мекемесін шексіз сүйетін адам. Өзгермелі қоғамдағы жаңа формация мұғалімі – оның ішінде қосымша білім беру мекемелерінің ұстазы педагогикалық құралдардың барлығын меңгерген, тұрақты өзін-өзі жетілдіруге талпынған, рухани дамыған, толысқан шығармашыл тұлға болу міндетті. Жаңа формациядағы қосымша білім беру ұстазының табысы, біліктілігі арқылы қалыптасады, яғни Нарық жағдайындағы қосымша білім беру қойылатын талаптар : бәсекеге қабілеттілігі, білім беру сапасының жоғары болуы, кәсіби шеберлігі, әдістемелік жұмыстағы шеберлігіне байланысты..
Осы айтылғандарды жинақтай келіп, жаңа формация қосымша білім беру ұстазы- рефлекцияға қабілетті, өзін-өзі жүзеге асыруға талпынған әдіснамалық, зерттеушілік, дидактикалық — әдістемелік, әлеуметтік тұлғалы, коммуникативтілік, ақпараттық және тағы басқа құзыреттіліктердің жоғары деңгейімен сипатталатын рухани- адамгершілікті, азаматтық жауапты, белсенді, сауатты, шығармашыл тұлға.
Осы заманғы қосымша білім беру мекемелерінің ұстазы оқуға үлкен потенциалдық мүмкіндіктермен келеді.Сондықтан олардың функционалдық сауаттылықтарын кәсіби шеберлікпен ұштастыру үшін нәтижеге бағытталған білім беру үлгісінде мақсатты түрде білім беретін, қалыптастыратын, дамытатын андрогогикалық процесс қажет /Андрогогика – ересектерді оқыту ілімі/
Басқаша айтқанда ересектерге арналған, жалпы және кәсіби білімнің қажеттілігін дамыту, ғылым, білім мен мәдениет жетістіктері арқылы адамдардың жалпы мәдениеті мен әлеуметтік белсенділікті дамытуға бағытталған танымдық іс-әрекетке ынталандыру үшін білім беру. Қазіргі білім беру парадигмасы «білікті адамға» бағытталған білімнен «мәдениет адамына» бағытталған білімге көшуді көздейді. Бұл білім беру жаңаша ұйымдастыру- оның философиялық , психологиялық, педагогикалық негіздерін, теориясы мен тәжірибесін тереңірек қайта қарауды қажет етеді.

Комментарии